Βιολογία & Γενετική
Το ανθρώπινο γονιδίωμα
Το πρόγραμμα που διάβασε το βιβλίο μας
Το γονιδίωμα είναι όλο το DNA ενός οργανισμού. Στους ανθρώπους περιέχει περίπου 3 δισεκατομμύρια ζεύγη βάσεων σε 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων. Το Πρόγραμμα Ανθρώπινου Γονιδιώματος ξεκίνησε το 1990 και ανακοίνωσε το πρώτο σχέδιο το 2003.
Οι επιστήμονες περίμεναν πάνω από 100.000 γονίδια, αλλά βρήκαν περίπου 20.000 που κωδικοποιούν πρωτεΐνες. Μεγάλο μέρος του υπόλοιπου DNA ρυθμίζει πότε και πόσο λειτουργούν τα γονίδια.
Το 2022 μια διεθνής ομάδα ολοκλήρωσε την πρώτη πλήρη αλληλουχία χωρίς κενά. Σήμερα η αλληλούχιση είναι πολύ φθηνότερη και βοηθά στη διάγνωση σπάνιων νόσων. Όμως τα γονίδια δεν καθορίζουν μόνα τους το αποτέλεσμα: το περιβάλλον και ο τρόπος ζωής μετράνε.
Το ήξερες; Δύο άνθρωποι διαφέρουν περίπου κατά 0,1% στο DNA τους.
Δες το άρθρο στο διαδραστικό site →Διάβασε και
- Το DNA: το βιβλίο της ζωής — Μια διπλή έλικα που κρύβει τις οδηγίες για κάθε ζωντανό οργανισμό
- Το κύτταρο: η μικρή πόλη — Η βασική μονάδα της ζωής και τα εργοστάσιά της
- Εξέλιξη με φυσική επιλογή — Η ιδέα του Δαρβίνου και πώς εξηγεί την ποικιλία της ζωής
- CRISPR: το «ψαλίδι» των γονιδίων — Μια άμυνα των βακτηρίων που έγινε εργαλείο της ιατρικής
- Φωτοσύνθεση: η τροφή από το φως — Πώς τα φυτά μετατρέπουν το φως του Ήλιου σε ζωή
- Μικροβίωμα: οι μικροσκοπικοί συγκάτοικοί μας — Τα τρισεκατομμύρια μικρόβια που ζουν μέσα και πάνω μας
- Βιοποικιλότητα: το δίκτυο της ζωής — Γιατί κάθε είδος μετράει, ακόμη και το μικρότερο
- Το ρολόι μέσα μας: κιρκάδιοι ρυθμοί — Γιατί νυστάζουμε το βράδυ και ξυπνάμε το πρωί