Το DNA: το βιβλίο της ζωής
Μια διπλή έλικα που κρύβει τις οδηγίες για κάθε ζωντανό οργανισμό
Το DNA είναι το μόριο που κουβαλά τις γενετικές οδηγίες για την ανάπτυξη και τη λειτουργία κάθε οργανισμού. Έχει τη μορφή διπλής έλικας, σαν στριφτή σκάλα, και τα σκαλοπάτια της αποτελούνται από ζεύγη τεσσάρων «γραμμάτων»: A, T, C και G. Η σειρά αυτών των γραμμάτων αποτελεί τον γενετικό κώδικα.
Τη δομή της διπλής έλικας περιέγραψαν το 1953 οι James Watson και Francis Crick, με βάση, ανάμεσα σε άλλα, τις φωτογραφίες περίθλασης ακτίνων Χ που είχε τραβήξει η Rosalind Franklin, μαζί με τον Maurice Wilkins. Το ανθρώπινο γονιδίωμα περιέχει περίπου τρία δισεκατομμύρια ζεύγη βάσεων, και η πρώτη «ανάγνωσή» του ολοκληρώθηκε το 2003, μετά από διεθνή προσπάθεια.
Μόνο ένα μικρό μέρος του DNA αντιστοιχεί σε γονίδια που παράγουν πρωτεΐνες, περίπου είκοσι χιλιάδες στον άνθρωπο. Τα υπόλοιπα τμήματα ρυθμίζουν πότε και πού «ανάβουν» τα γονίδια, και πολλά ζητήματα παραμένουν υπό έρευνα. Τα γονίδιά μας είναι σχεδόν ίδια με των άλλων ανθρώπων: διαφέρουμε σε μια περίπου στο χίλια γράμματα.
Διάβασε και
- Το κύτταρο: η μικρή πόλη — Η βασική μονάδα της ζωής και τα εργοστάσιά της
- Εξέλιξη με φυσική επιλογή — Η ιδέα του Δαρβίνου και πώς εξηγεί την ποικιλία της ζωής
- CRISPR: το «ψαλίδι» των γονιδίων — Μια άμυνα των βακτηρίων που έγινε εργαλείο της ιατρικής
- Φωτοσύνθεση: η τροφή από το φως — Πώς τα φυτά μετατρέπουν το φως του Ήλιου σε ζωή
- Μικροβίωμα: οι μικροσκοπικοί συγκάτοικοί μας — Τα τρισεκατομμύρια μικρόβια που ζουν μέσα και πάνω μας
- Βιοποικιλότητα: το δίκτυο της ζωής — Γιατί κάθε είδος μετράει, ακόμη και το μικρότερο
- Το ρολόι μέσα μας: κιρκάδιοι ρυθμοί — Γιατί νυστάζουμε το βράδυ και ξυπνάμε το πρωί
- Ο κύκλος του κυττάρου — Από ένα κύτταρο σε δύο