Κβαντομηχανική: ο παράξενος μικρόκοσμος
Εκεί όπου τα σωματίδια συμπεριφέρονται και σαν κύματα
Στις αρχές του 20ού αιώνα οι φυσικοί συνειδητοποίησαν ότι στο επίπεδο των ατόμων ο κόσμος λειτουργεί με άλλους κανόνες. Το 1900 ο Max Planck πρότεινε ότι η ενέργεια εκπέμπεται σε μικρά «πακέτα», τα κβάντα. Αργότερα φάνηκε ότι τα σωματίδια, όπως το ηλεκτρόνιο, μπορούν να συμπεριφέρονται και σαν κύματα, και το φως και σαν σωματίδια.
Στην κβαντομηχανική, ένα σύστημα περιγράφεται από μια «κυματοσυνάρτηση» που δίνει πιθανότητες για τα αποτελέσματα μιας μέτρησης. Η αρχή της αβεβαιότητας του Werner Heisenberg (1927) λέει ότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ταυτόχρονα με απόλυτη ακρίβεια τη θέση και την ορμή ενός σωματιδίου. Δεν είναι πρόβλημα των οργάνων: είναι ιδιότητα της φύσης.
Παρά την παραδοξότητά της, η κβαντομηχανική είναι από τις πιο επιτυχημένες θεωρίες που έχουμε. Χωρίς αυτήν δεν θα υπήρχαν τα τρανζίστορ, τα λέιζερ, οι σύγχρονοι υπολογιστές και οι μαγνητικοί τομογράφοι. Σήμερα ερευνητές χτίζουν κβαντικούς υπολογιστές που αξιοποιούν τις ιδιότητές της.
Διάβασε και
- Τι είναι η βαρύτητα; — Η δύναμη που μας κρατά στη Γη και τους πλανήτες στις τροχιές τους
- Το άτομο: η μικρότερη μεγάλη ιστορία — Από την ιδέα του Δημόκριτου στον πυρήνα και τα κουάρκ
- Η θεωρία της σχετικότητας — Όταν ο χρόνος και ο χώρος δεν είναι ό,τι νομίζαμε
- Ηλεκτρισμός και μαγνητισμός — Από το κεχριμπάρι του Θαλή μέχρι το φως
- Γιατί ο καφές κρυώνει; Θερμοδυναμική και εντροπία — Ο νόμος που εξηγεί γιατί ο χρόνος έχει κατεύθυνση
- Το σωματίδιο Higgs και ο μεγάλος επιταχυντής — Το κυνήγι του σωματιδίου που δίνει μάζα
- Φως και χρώματα — Γιατί ο ουρανός είναι γαλάζιος και το ηλιοβασίλεμα κόκκινο
- Ηλεκτρισμός και μαγνητισμός — Δύο όψεις του ίδιου νομίσματος