Εκθετική αύξηση: γιατί μας ξεγελά
Από το νόμισμα στο ρύζι μέχρι τους ιούς
Στην εκθετική αύξηση, το ποσό πολλαπλασιάζεται με τον ίδιο παράγοντα σε κάθε βήμα. Ο ανθρώπινος νους συνηθίζει τη γραμμική σκέψη και υποτιμά πόσο γρήγορα μεγαλώνει κάτι που διπλασιάζεται.
Ένα γνωστό παράδειγμα είναι ο μύθος με τους κόκκους του ρυζιού στη σκακιέρα: ένας στο πρώτο τετράγωνο, δύο στο δεύτερο, τέσσερις στο τρίτο. Στο 64ο τετράγωνο ο αριθμός ξεπερνά τα 9 τετράκις εκατομμύρια.
Η εκθετική αύξηση εμφανίζεται σε πληθυσμούς βακτηρίων, στον ανατοκισμό, στα δίκτυα και σε επιδημίες στην αρχή τους. Πάντως, στον πραγματικό κόσμο υπάρχουν όρια: οι πόροι εξαντλούνται και η καμπύλη γίνεται λογιστική.
Ο κανόνας του 72 δίνει μια γρήγορη εκτίμηση: αν διαιρέσεις το 72 με το ποσοστό αύξησης ανά περίοδο, παίρνεις περίπου τον χρόνο διπλασιασμού. Με 6% ανά έτος, ο διπλασιασμός γίνεται σε περίπου 12 έτη.
Διάβασε και
- Οι πρώτοι αριθμοί — Τα «άτομα» των αριθμών
- Ο αριθμός π — Ο λόγος που ακολουθεί κάθε κύκλο
- Πιθανότητες και τύχη — Γιατί ο εγκέφαλός μας κάνει λάθος με το τυχαίο
- Ο Ευκλείδης και η γεωμετρία — Ένα βιβλίο που χρησιμοποιήθηκε για αιώνες
- Άπειρο: δεν είναι όλα ίσα — Ο Cantor και τα μεγέθη του απείρου
- Fibonacci και χρυσή τομή — Μοτίβα που ξανασυναντάμε
- Κρυπτογραφία: μυστικά με μαθηματικά — Πώς προστατεύονται τα μηνύματά μας
- Θεωρία γραφημάτων — Ο γρίφος των γεφυρών