Πώς μετράμε αποστάσεις στο διάστημα
Από την παράλλαξη μέχρι τους υπερκαινοφανείς
Για τα κοντινά άστρα χρησιμοποιούμε την παράλλαξη: βλέπουμε πόσο μετατοπίζεται ένα άστρο όταν η Γη αλλάζει θέση στην τροχιά της. Για πιο μακρινά αντικείμενα βοηθούν οι μεταβλητοί αστέρες Κηφείδες, που έχουν γνωστή φωτεινότητα.
Για τις πολύ μεγάλες αποστάσεις οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν υπερκαινοφανείς τύπου Ια, που λάμπουν σχεδόν το ίδιο. Κάθε μέθοδος στηρίζει την επόμενη, σαν σκάλα αποστάσεων.
Η κλίμακα αυτή έχει λάθη που προσθέτονται από σκαλί σε σκαλί, γι' αυτό οι αστρονόμοι ελέγχουν τα αποτελέσματά τους με ανεξάρτητες μεθόδους. Σήμερα υπάρχει ακόμη συζήτηση για την ακριβή τιμή του ρυθμού διαστολής του Σύμπαντος, γνωστή ως «ένταση Hubble».
Ένα έτος φωτός είναι η απόσταση που διανύει το φως σε ένα έτος, περίπου 9,46 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα. Είναι μονάδα απόστασης, όχι χρόνου.
Διάβασε και
- Ένα ταξίδι στο Ηλιακό μας Σύστημα — Οκτώ πλανήτες, ένα άστρο και πολλά μικρότερα μυστήρια
- Πώς λάμπει ένα αστέρι; — Ο πυρηνικός φούρνος που μας δίνει φως και ζωή
- Μαύρες τρύπες: όταν η βαρύτητα νικά — Περιοχές απ' όπου ούτε το φως δεν ξεφεύγει
- Εξωπλανήτες: κόσμοι γύρω από άλλα άστρα — Πώς βρίσκουμε πλανήτες που δεν μπορούμε να δούμε
- Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb — Ένα μάτι υπέρυθρο που κοιτά πίσω στον χρόνο
- Η Σελήνη, ο πιστός μας σύντροφος — Το φεγγάρι που σηκώνει τις θάλασσες και ενέπνευσε ποιητές
- Άρης: ο κόκκινος γείτονας — Ρομποτικοί εξερευνητές σε έναν ψυχρό και ξερό κόσμο
- Πόσο μεγάλο είναι το Σύμπαν; — Από τη Μεγάλη Έκρηξη ως τα όρια του ορατού