Νευρωνικά δίκτυα: έμπνευση από τον εγκέφαλο
Πολλές απλές μονάδες που μαζί κάνουν θαύματα
Ένα τεχνητό νευρωνικό δίκτυο αποτελείται από πολλές μικρές μονάδες, τους «νευρώνες», οργανωμένες σε στρώματα. Κάθε μονάδα παίρνει αριθμούς, τους πολλαπλασιάζει με βάρη, τους αθροίζει και δίνει ένα αποτέλεσμα στο επόμενο στρώμα. Αν και η ιδέα εμπνεύστηκε από τον εγκέφαλο, τα τεχνητά δίκτυα είναι μαθηματικά μοντέλα και λειτουργούν πολύ πιο απλά από τους βιολογικούς νευρώνες.
Η πρώτη τέτοια ιδέα, το perceptron του Frank Rosenblatt, χρονολογείται από το 1958. Το 2012 ένα βαθύ συνελικτικό δίκτυο, το AlexNet, κέρδισε με μεγάλη διαφορά τον διαγωνισμό αναγνώρισης εικόνων ImageNet, και η «βαθιά μάθηση» έγινε το κυρίαρχο ρεύμα της ΤΝ.
Το 2024 η σημασία αυτής της δουλειάς αναγνωρίστηκε με δύο βραβεία Νόμπελ: Νόμπελ Φυσικής στους John Hopfield και Geoffrey Hinton για θεμελιώδεις ανακαλύψεις στα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα, και Νόμπελ Χημείας, εν μέρει, για την πρόβλεψη της δομής πρωτεϊνών με ΤΝ, στους Demis Hassabis και John Jumper, μαζί με τον David Baker.
Διάβασε και
- Τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη; — Μηχανές που κάνουν πράγματα που θεωρούσαμε αποκλειστικά ανθρώπινα
- Πώς μαθαίνει μια μηχανή; — Από τα παραδείγματα στα συμπεράσματα
- Γλωσσικά μοντέλα: πώς «μιλούν» οι μηχανές — Η ιδέα πίσω από τα προγράμματα που γράφουν κείμενο
- Πώς λειτουργεί το διαδίκτυο; — Πακέτα, καλώδια και ένας κοινός τρόπος συνεννόησης
- Αλγόριθμοι: συνταγές για υπολογιστές — Από τον Ευκλείδη και την Ada Lovelace μέχρι τις εφαρμογές του κινητού
- Κρυπτογραφία: τα μυστικά του ψηφιακού κόσμου — Από τον κώδικα του Καίσαρα στο λουκέτο του browser
- Κβαντικοί υπολογιστές: το επόμενο βήμα; — Υπολογιστές που αξιοποιούν τους νόμους του μικρόκοσμου
- Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα — Πώς μαθαίνουν οι μηχανές να γράφουν